«Сыр медиа» ЖШС-ның әкімшілік және ұйымдастыру бөлімінің басшысы, комплаенс-офицер Шайхназаров Бақытжан Әбдіманапұлы серіктестік қызметкерлеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мақсатында ақпараттық түсіндірме жұмысын жүргізді.
Құрметті әріптестер!
Бүгінгі таңда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – мемлекеттің негізгі басым бағыттарының бірі. Сыбайлас жемқорлық қоғамның дамуына кедергі келтіріп, азаматтардың мемлекеттік және қоғамдық институттарға деген сенімін төмендетеді. Сондықтан әрбір қызметкердің адалдық, ашықтық және заңдылық қағидаттарын ұстануы аса маңызды.
Сыбайлас жемқорлық дегеніміз не?
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік функцияларды атқаратын адамдардың, сондай-ақ оларға теңестірілген тұлғалардың немесе басқарушылық функцияларды орындайтын адамдардың өздерінің лауазымдық өкілеттіктерін жеке басының пайдасы үшін заңсыз пайдалануы, сол сияқты оларға заңда көзделмеген материалдық немесе материалдық емес игіліктер мен артықшылықтар беру арқылы пайда табуы.
Қарапайым тілмен айтқанда, қызметтік жағдайды жеке мүдде үшін пайдалану – сыбайлас жемқорлық болып табылады.
Сыбайлас жемқорлықтың негізгі түрлері
- Пара беру және пара алу;
- Делдалдық жасау;
- Қызметтік өкілеттіктерді теріс пайдалану;
- Мүдделер қақтығысы;
- Туыстық немесе таныстық арқылы заңсыз артықшылық беру;
- Қызметтік ақпаратты жеке мақсатта пайдалану;
- Мемлекеттік және корпоративтік ресурстарды жеке мақсатқа жұмсау.
Комплаенс қызметінің мақсаты
Комплаенс қызметі ұйым қызметінің заң талаптарына, ішкі нормативтік құжаттарға және этикалық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Комплаенс-офицердің негізгі міндеттері:
- Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және алдын алу;
- Қызметкерлерге түсіндіру жұмыстарын жүргізу;
- Іскерлік әдеп қағидаттарының сақталуын бақылау;
- Мүдделер қақтығысының алдын алу;
- Заң бұзушылықтар туралы хабарламаларды қарау.
Қызметкерлер нені білуі тиіс?
Әрбір қызметкер:
✓ Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға;
✓ Ұйымның ішкі ережелерін орындауға;
✓ Өз қызметтік міндеттерін адал атқаруға;
✓ Мүдделер қақтығысы туындаған жағдайда басшылыққа хабарлауға;
✓ Заңсыз сыйақы, сыйлық немесе қызмет ұсыну жағдайларынан бас тартуға міндетті.
Сыйлық алу мәселесі
Қызметтік міндеттерді орындауға байланысты қандай да бір артықшылық, ақша, бағалы заттар немесе қызмет көрсету түріндегі сыйлықтарды қабылдау заң талаптарына қайшы келуі мүмкін.
Сондықтан қызметкерлер:
- Қызметтік шешім қабылдауға әсер етуі мүмкін сыйлықтарды алмауы;
- Материалдық игіліктер мен қызметтерді қабылдамауы;
- Мұндай жағдайлар туындаған кезде басшылыққа немесе комплаенс қызметіне хабарлауы қажет.
Мүдделер қақтығысы дегеніміз не?
Мүдделер қақтығысы – қызметкердің жеке мүддесі мен қызметтік міндеттері арасында қайшылық туындайтын жағдай.
Мысалы:
- Туысының немесе жақын адамының мүддесіне қатысты шешім қабылдау;
- Жеке бизнесіне пайда әкелетін қызметтік әрекеттер жасау;
- Қызметтік ақпаратты жеке мақсатта пайдалану.
Мұндай жағдайларда қызметкер бұл туралы дереу басшылыққа хабарлауы тиіс.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін жауапкершілік
Қазақстан Республикасының заңнамасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін тәртіптік, әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік көзделген.
Пара беру де, пара алу да заң алдында бірдей жауапкершілікке әкеп соғады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тек мемлекеттік органдардың емес, әрбір азамат пен қызметкердің ортақ міндеті болып табылады.
«Сыр медиа» ЖШС ұжымының әрбір қызметкері заң талаптарын сақтап, сыбайлас жемқорлықтың кез келген көрінісіне мүлдем төзбеушілік қағидатын ұстануы тиіс. Адал еңбек пен кәсіби жауапкершілік – ұйым беделінің және қоғам сенімінің негізі.
